{"id":41,"date":"2021-12-21T07:28:23","date_gmt":"2021-12-21T07:28:23","guid":{"rendered":"https:\/\/tf01.themeruby.com\/software\/?p=31"},"modified":"2023-03-28T06:53:04","modified_gmt":"2023-03-28T06:53:04","slug":"is-birligi-guc-birligi-sevginin-adi-kooperatifcilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/2021\/12\/21\/is-birligi-guc-birligi-sevginin-adi-kooperatifcilik\/","title":{"rendered":"\u0130\u015e B\u0130RL\u0130\u011e\u0130-G\u00dc\u00c7 B\u0130RL\u0130\u011e\u0130-SEVG\u0130N\u0130N ADI: KOOPERAT\u0130F\u00c7\u0130L\u0130K"},"content":{"rendered":"\n

80\u2019lerde \u00e7ocuk veya gen\u00e7 olmak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131. Her d\u00f6nemin \u00e7ocuklu\u011fu bir \u00f6ncekine g\u00f6re farkl\u0131d\u0131r, fakat 90\u2019lardan itibaren hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flayan telefon ve internetin 2000\u2019lerde h\u0131z\u0131na yeti\u015filmez bir hal almas\u0131yla bu u\u00e7urum derinle\u015fti sanki.<\/p>\n\n\n\n

80\u2019ler g\u00fczel y\u0131llard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n sokaklarda \u00f6zg\u00fcrce oynad\u0131\u011f\u0131, herkesin elinde tetris – uzun \u00e7ubu\u011fu bekledi\u011fi, bo\u011fulurcas\u0131na leblebi tozu yedi\u011fi, hafta sonlar\u0131 Bar\u0131\u015f Man\u00e7o ile \u2018Adam Olacak \u00c7ocuk\u2019, ak\u015famlar\u0131 Adile Na\u015fit\u2019le \u2018Uykudan \u00d6nce\u2019 izledi\u011fi zamanlard\u0131. Evin kumandas\u0131 olmak, ekmek almaya gitmek \u00e7ocuklar\u0131n g\u00f6reviydi. O d\u00f6nemde biraz daha gen\u00e7 denilen ya\u015flardaysan kar\u0131\u015f\u0131k kaset doldurman\u0131n, walkman sahibi olman\u0131n mutlulu\u011funu; vatkal\u0131 g\u00f6mleklerin, Hey dergisinin ne oldu\u011funu biliyorsun demektir.<\/p>\n\n\n\n

Bir de o d\u00f6nemler pek \u00e7ok ailenin hayat\u0131nda olan ortak bir \u015fey daha vard\u0131: Konut Kooperatifleri. 1980\u2019lerden sonra yap\u0131lan baz\u0131 yasal d\u00fczenlemeler ve kredi uygulamalar\u0131 pek \u00e7ok orta gelirli insan i\u00e7in emeklilikten \u00f6nce bir ev sahibi olabilmenin f\u0131rsat\u0131 oldu. O d\u00f6nemde konut kooperatifleri say\u0131s\u0131 inan\u0131lmaz bir h\u0131zla artt\u0131. Kimisi amac\u0131na ula\u015fabilirken kimisi de kooperatiflerle ilgili ho\u015f olmayan an\u0131lara sahibi oldu. Bu d\u00f6nemle birlikte kooperatif\u00e7ilik denilince \u00fclkemizde pek \u00e7ok ki\u015finin akl\u0131na sadece bu konut kooperatifleri gelmekteydi.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Son y\u0131llarda ise t\u00fcm d\u00fcnyada oldu\u011fu gibi              \u00fclkemizde de kooperatif\u00e7ilik y\u00fckseli\u015fte. Art\u0131k sadece konut kooperatifi de\u011fil pek \u00e7ok alanda kooperatifler kurulabilmekte ve belli bir ama\u00e7 \u00e7evresindeki insanlar birbiriyle yard\u0131mla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7ine girebilmekte. Hayalleri ger\u00e7e\u011fe \u00e7evirme konusunda kimimiz aceleci, kimimiz garantici, kimimiz \u015f\u00fcpheci… K\u0131sacas\u0131 herkesin yolu y\u00f6ntemi hayallerine kavu\u015fma konusunda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steriyor. Fakat \u015furas\u0131 bir ger\u00e7ek ki hayallerimize giden yolda da yaln\u0131z y\u00fcr\u00fcmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

     Kooperatif\u00e7ilik kelime anlam\u0131 olarak Latince \u201cCooperatio\u201d kelimesinden t\u00fcretilmi\u015ftir. Latincede \u201cCooperatio\u201d, \u201ci\u015fbirli\u011fi\u201d anlam\u0131na gelmektedir. Genel olarak i\u015fbirli\u011fi \u201cbir ama\u00e7 i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fma\u201d olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

    G\u00fcn\u00fcm\u00fczde d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda insanlar\u0131n %12’sinden fazlas\u0131 d\u00fcnyadaki 3 milyon kooperatiften herhangi birinin par\u00e7as\u0131. World Cooperative Monitor’e<\/a> (2020) g\u00f6re, en  b\u00fcy\u00fck 300 kooperatif ve m\u00fc\u015fterekler toplam 2.146 milyar USD ciroya ula\u015fm\u0131\u015f durumdad\u0131r. Kooperatifler, d\u00fcnya genelinde 280 milyon ki\u015fiye, di\u011fer bir deyi\u015fle d\u00fcnya istihdam edilen n\u00fcfusunun %10’una i\u015f veya i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayarak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye ve istikrarl\u0131, kaliteli istihdama katk\u0131da bulunmaktad\u0131r  .<\/p>\n\n\n\n

    Ara\u015ft\u0131rmalar kooperatif i\u015fletmelerinin geleneksel \u015firketlere\/k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelere g\u00f6re daha d\u00fc\u015f\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k oranlar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Ayr\u0131ca kooperatiflerin hem krizlerin olumsuz etkilerini ba\u015far\u0131yla kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de krizlerden daha erken \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

<\/a>Uluslararas\u0131 Kooperatifler Birli\u011fi (ICA) kooperatif tan\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle yapmaktad\u0131r:<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kooperatifler ortak ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ihtiya\u00e7 ve istekleri m\u00fc\u015fterek sahip olunan ve demokratik olarak kontrol edilen bir i\u015fletme yoluyla kar\u015f\u0131lamak \u00fczere g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak bir araya gelen insanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00f6zerk bir te\u015fkilatt\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

     D\u00fcnyada en yayg\u0131n olarak tar\u0131m kooperatifleri kurulsa da \u00e7ok farkl\u0131 alanlarda kooperatifler bulunmaktad\u0131r. \u0130sve\u00e7’te neredeyse t\u00fcm ormanc\u0131l\u0131k end\u00fcstrisi kooperatifler taraf\u0131ndan y\u00f6netilmektedir. Kuzey \u0130talya kasabas\u0131 Imola’n\u0131n gelirinin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 kooperatif i\u015fletmeleri taraf\u0131ndan sa\u011flanmaktad\u0131r. Kooperatif sekt\u00f6r\u00fc Avrupa’da 1,8 milyon ki\u015fiyi istihdam etmektedir. Birle\u015fik Krall\u0131k’ta Londra Senfoni Orkestras\u0131, Filarmoni ve Londra Filarmoni’nin t\u00fcm\u00fc kooperatif olarak kurulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

\u0130ngiltere’den sonra d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck t\u00fcketici kooperatifleri Japonya’dad\u0131r. Japon ilkokullar\u0131, \u00f6\u011frencileriyle kooperatif \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemlerini kullan\u0131r. Kooperatif \u00f6\u011frenme s\u00fcreci, \u00f6\u011frencilerin k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar halinde yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir etkinlik \u00fczerinde birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir. Grup \u00fcyeleri, belirli bir amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek, bir sorunu \u00e7\u00f6zmek, bir projeyi tamamlamak veya bir \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirmek i\u00e7in ekip olarak \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenirler. Japon \u00fcniversite \u00f6\u011frenci birliklerinin t\u00fcm\u00fc kooperatifler olarak y\u00f6netilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

   KOOPERAT\u0130FLER\u0130N KURULU\u015e AMA\u00c7LARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n

   Kooperatif kurma d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fc\u00e7 nedenden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Ki\u015filerin ortak ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ihtiya\u00e7 ve istekleri.<\/p>\n\n\n\n

\u00a0\u00a0 En s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan neden ekonomik<\/strong> ihtiya\u00e7lard\u0131r. Temel ya\u015fam gereksinimlerini\u00a0 gidermek i\u00e7in gereken ana unsur parad\u0131r. Elde edilmesi i\u00e7in uymam\u0131z gereken bir tak\u0131m kurallar vard\u0131r. \u0130ster i\u015fveren, ister i\u015f\u00e7i yada kamu g\u00f6revlisi olsun stat\u00fcn\u00fcze g\u00f6re belirlenmi\u015f kurallar \u00e7er\u00e7evesinde gelir edebilirsiniz. Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorsan\u0131z, kendi i\u015finizi yap\u0131yor ve i\u015fverenseniz bu kurallara bir de risk eklenir. Ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma iste\u011fi olup ancak hayat\u0131nda risk istemeyen gruplar yukar\u0131da saym\u0131\u015f oldu\u011fumuz alanlar\u0131n hi\u00e7birine uymamaktad\u0131r. Bu sebepten para kazanma hedefi ile risklerini de minimize etmek isteyen insanlar bir araya gelerek kooperatif yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu alanlarda rol \u00fcstlenip zay\u0131f oldu\u011fu alanlarla ilgili de di\u011fer kooperatif ortaklar\u0131yla rol payla\u015f\u0131m\u0131 yapabilmektedir. Ekonomik gereksinimleri kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla kurulan kooperatif t\u00fcrlerine \u00f6rnek olarak i\u015fletme, pazarlama veya da\u011f\u0131t\u0131m kooperatiflerini \u00f6rnek verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Sosyal<\/strong> ihtiya\u00e7 ve isteklere y\u00f6nelik kooperatiflere \u00f6rnek olarak\u00a0 istihdam kooperatiflerini, kad\u0131n giri\u015fimi kooperatiflerini, e\u011fitim kooperatiflerini, gerontoloji kooperatiflerini, \u00f6\u011frenci kooperatiflerini g\u00f6sterebiliriz. Bu t\u00fcr kooperatiflerde ya\u015fant\u0131lar\u0131nda benzer sorunlar\u0131 ya\u015fayan ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak amac\u0131yla ortak hareket etmeyi benimseyen ki\u015filer bir arada katma de\u011feri y\u00fcksek, birden fazla \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretebilirler. \u00d6rne\u011fin \u00f6zel e\u011fitime ihtiya\u00e7 duyan \u00e7ocuklara sahip aileler (\u00fcst\u00fcnzekal\u0131, down sendromlu, otizmli gibi) tek ba\u015flar\u0131na bu e\u011fitimi sa\u011flayama imkan\u0131 bulamayabilirler. Oysa bir araya gelerek kurduklar\u0131 bir e\u011fitim kooperatifi sayesinde bu e\u011fitim imkan\u0131na kavu\u015fabilirler. Yine evde bak\u0131m hizmetleri ihtiyac\u0131 olan ki\u015filer yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen bak\u0131c\u0131lar yerine kendi \u00fclkesinin insan kayna\u011f\u0131ndan sa\u011flayan bir hizmet kooperatifini kurabilirler. \u00a0<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

K\u00fclt\u00fcr <\/strong>Kooperatifleri kurulduklar\u0131 b\u00f6lgedeki k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131 uluslararas\u0131 alanlarda duyurmak, UNESCO gibi bu varl\u0131klar\u0131n korunmas\u0131 ve tan\u0131t\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik faaliyetleri y\u00fcr\u00fcten \u00f6rg\u00fctlerin listesine dahil etmek i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gereken faaliyetleri y\u00fcr\u00fctebilir. Ayr\u0131ca unutulmaya y\u00fcz tutmu\u015f el sanatlar\u0131 ve bu mesle\u011fi icra eden sanat\u00e7\u0131lar\u0131n nesilden nesile devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayacak imkanlara kavu\u015fturulmas\u0131 amac\u0131 ile de kurulabilirler. Sosyal ve k\u00fclt\u00fcr kooperatifleri son y\u0131llarda insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 ekseninde yeni ortaya \u00e7\u0131kan yap\u0131lar oldu\u011fu i\u00e7in mevcut mevzuatta bu kooperatiflerle ilgili eksiklikler bulunmaktad\u0131r. Son d\u00f6nemlerde bu eksikliklerin giderilmesi amac\u0131 ile \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

     G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ev i\u015flerinden \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131na, e\u011fitimden sosyalle\u015fme ihtiyac\u0131na kadar pek \u00e7ok farkl\u0131 alanda kooperatifler kurulmaktad\u0131r. Ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n \u00f6n \u015fart\u0131 ise kooperatif\u00e7ili\u011fin evrensel ilke ve de\u011ferlerini \u00f6\u011frenmek, anlamak, benimsemek ve uygulamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Murat K\u00d6YS\u00dcREN

<\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/www.ica.coop\/en\/cooperatives\/facts-and-figures\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n

https:\/\/www.nasco.coop\/sites\/default\/files\/srl\/50%20Fun%20Facts%20About%20Co-ops.dochttps:\/\/dergipark.org.tr\/tr\/download\/article-file\/393116#:~:text=Kapitalistlere%20kar%C5%9F%C4%B1%20ekonomik%20a%C3%A7%C4%B1dan%20kendilerini,ve%20d%C3%BCnyada%20kooperatif%C3%A7ilik%20hareketi%20ba%C5%9Flam%C4%B1%C5%9Ft%C4%B1r<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

80\u2019lerde \u00e7ocuk veya gen\u00e7 olmak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131na k\u0131yasla \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131. Her d\u00f6nemin \u00e7ocuklu\u011fu bir \u00f6ncekine g\u00f6re farkl\u0131d\u0131r, fakat 90\u2019lardan itibaren hayat\u0131m\u0131za girmeye ba\u015flayan telefon ve internetin 2000\u2019lerde h\u0131z\u0131na yeti\u015filmez bir hal almas\u0131yla bu u\u00e7urum derinle\u015fti sanki. 80\u2019ler g\u00fczel y\u0131llard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n sokaklarda \u00f6zg\u00fcrce oynad\u0131\u011f\u0131, herkesin elinde tetris – uzun \u00e7ubu\u011fu bekledi\u011fi, bo\u011fulurcas\u0131na leblebi tozu yedi\u011fi, hafta […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":246,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"class_list":{"0":"post-41","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-yazilar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":252,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions\/252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/koopkuder.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}